Wprowadzenie. Protokoły MR barku, anatomia, artro-MR, pułapki techniczne.

• Sekwencje podstawowe i płaszczyzny skośne (skośna strzałkowa, skośna czołowa, poprzeczna) — zasady planowania.
• Ułożenie pacjenta, cewki, pozycja ABER — kiedy i po co.
• MR konwencjonalny a artro-MR bezpośredni i pośredni: wskazania, technika, ograniczenia.
• Artefakty: magic angle w ścięgnie nadgrzebieniowym, artefakty ruchowe i metaliczne po zabiegach.
• Schemat systematycznego opisu badania MR barku.

Stożek rotatorów i ścięgno głowy długiej mięśnia dwugłowego.

• Anatomia ścięgien: nadgrzebieniowy, podgrzebieniowy, obły mniejszy, podłopatkowy; footprint i strefa krytyczna.
• Tendinopatia a uszkodzenie — kryteria różnicowania, ograniczenia MR.
• Uszkodzenia niepełnościenne: powierzchnia stawowa (PASTA), powierzchnia burzalna, uszkodzenia śródścięgniste; ocena głębokości.
• Uszkodzenia pełnościenne: pomiar wielkości w dwóch wymiarach, retrakcja (klasyfikacja Patte), zajęcie sąsiednich ścięgien.
• Ocena brzuśców mięśniowych: zanik (Thomazeau, tangent sign) i stłuszczenie (Goutallier w MR) — znaczenie prognostyczne.
• Uszkodzenia masywne i artropatia stożka rotatorów.
• Ścięgno podłopatkowe — uszkodzenia często pomijane; cechy pośrednie.
• Interwał rotatorów i pulley biceps: podwichnięcie i zwichnięcie ścięgna głowy długiej, zapalenie pochewki, zerwanie.
• Bark po leczeniu operacyjnym: obraz prawidłowy po rekonstrukcji, ponowne uszkodzenie, powikłania.

Przerwa kawowa

Obrąbek stawowy.

• Anatomia obrąbka i przyczep bicepsa; ocena w poszczególnych płaszczyznach.
• Warianty anatomiczne i pułapki: otwór podobrąbkowy, kompleks Buforda, zachyłek podobrąbkowy, obrąbek meniskoidalny.
• Uszkodzenia SLAP — typy I – IV i warianty rozszerzone; kryteria rozpoznania i nadrozpoznawalność.
• Uszkodzenia przednio-dolne: Bankart, Bankart chrzęstno-kostny, Perthes, ALPSA, GLAD.
• Uszkodzenia tylne: odwrócony Bankart, POLPSA, uszkodzenia Kim.
• Zmiany kostne towarzyszące: Hill-Sachs, odwrócony Hill-Sachs, ubytek kostny panewki, koncepcja glenoid track.
• Torbiel okołoobrąbkowa i jej konsekwencje.
• Rola artro-MR i pozycji ABER w wykrywaniu uszkodzeń obrąbka.

Torebka stawowa i więzadła obrąbkowo-ramienne.

• Anatomia więzadeł obrąbkowo-ramiennych (GHL górne, środkowe, dolne) i kompleksu IGHL.
• Warianty przyczepu torebki i ich znaczenie dla oceny niestabilności.
• Uszkodzenie HAGL i BHAGL — cechy obrazowe, konsekwencje kliniczne.
• Niestabilność jednokierunkowa a wielokierunkowa; ocena objętości torebki i zachyłka pachowego.
• Zamrożony bark (adhezyjne zapalenie torebki): pogrubienie torebki i IGHL, zmiany w interwale rotatorów, obliteracja trójkąta tłuszczowego podkruczego; korelacja ze stadium klinicznym.
• Zapalenie błony maziowej, ciała wolne, chondromatoza maziówkowa.

Kaletka podbarkowo-podnaramienna i geometria stawu; konflikty.

• Kaletka podbarkowo-podnaramienna: obraz prawidłowy, zapalenie, płyn a pogrubienie błony maziowej.
• Morfologia wyrostka barkowego (typy Biglianiego), kąt krytyczny barku (CSA), wskaźnik akromialny, nachylenie panewki.
• Przestrzeń podbarkowa i odległość ramienno-barkowa — pomiary i wartości progowe.
• Konflikt podbarkowy zewnętrzny: cechy pierwotne i wtórne, ograniczenia MR w rozpoznaniu.
• Konflikt podkruczy: odległość kruczo-ramienna, uszkodzenia ścięgna podłopatkowego.
• Konflikt wewnętrzny tylno-górny u sportowców rzutowych — triada zmian.
• Wapniejące zapalenie ścięgien: fazy, migracja złogów do kaletki i do kości.

Przerwa obiadowa

Staw barkowo-obojczykowy i mostkowo-obojczykowy.

• Anatomia stawu barkowo-obojczykowego i kompleksu więzadeł kruczo-obojczykowych.
• Zmiany zwyrodnieniowe, torbiel maziówkowa, obrzęk szpiku — korelacja z objawami.
• Uszkodzenia urazowe: klasyfikacja Rockwooda w ujęciu obrazowym, ocena więzadeł kruczo-obojczykowych.
• Osteoliza dystalnego końca obojczyka (pourazowa i przeciążeniowa).
• Staw mostkowo-obojczykowy: zwichnięcie tylne, zapalenie, zespół SAPHO.
• Zmiany po zabiegach w obrębie stawu barkowo-obojczykowego.

Elementy nerwowe i zmiany okołostawowe.

• Nerw nadłopatkowy: wcięcie łopatki i wcięcie kolcowo-panewkowe — wzorzec odnerwienia w zależności od poziomu ucisku.
• Torbiel okołoobrąbkowa jako przyczyna neuropatii — korelacja z uszkodzeniem obrąbka.
• Nerw pachowy i przestrzeń czworoboczna (quadrilateral space syndrome).
• Nerw piersiowy długi i nerw grzbietowy łopatki — obraz odnerwienia mięśni.
• Neuralgiczne zanikowe zapalenie splotu barkowego (zespół Parsonage-Turnera) — rozkład zmian, przebieg czasowy.
• Splot ramienny i wyjście górne klatki piersiowej — kiedy poszerzyć badanie.
• Zmiany okołostawowe: martwica głowy kości ramiennej, złamania przeciążeniowe i podchrzęstne, obrzęk szpiku, guzy tkanek miękkich i kości w okolicy barku.
• Zmiany zapalne i infekcyjne: zapalenie stawu, ropień, zapalenie kości i szpiku — cechy alarmowe.

Przerwa kawowa

CZĘŚĆ PRAKTYCZNA — analiza przypadków.

Warsztat interaktywny prowadzony przy stanowisku diagnostycznym / projektorze. Uczestnicy samodzielnie formułują opis badania przed ujawnieniem rozpoznania i wyniku weryfikacji (artroskopia, badanie kontrolne, wynik histopatologiczny). Łącznie 10 – 12 przypadków.

15:30 – 15:40 — wprowadzenie, zasady pracy w grupie, omówienie karty opisu strukturyzowanego badania MR barku.

15:40 – 16:35 — 8 – 10 przypadków typowych (ok. 6 minut na przypadek): uszkodzenie pełnościenne nadgrzebieniowego z oceną retrakcji i stłuszczenia, uszkodzenie niepełnościenne typu PASTA, uszkodzenie ścięgna podłopatkowego z podwichnięciem bicepsa, uszkodzenie Bankarta z Hill-Sachs, SLAP z torbielą okołoobrąbkową i neuropatią nadłopatkową, zamrożony bark, wapniejące zapalenie ścięgna w fazie resorpcji, uszkodzenie stawu barkowo-obojczykowego.

16:35 – 16:50 — 2 przypadki trudne i pułapki diagnostyczne: warianty anatomiczne obrąbka imitujące uszkodzenie (kompleks Buforda / otwór podobrąbkowy), bark po rekonstrukcji stożka rotatorów z podejrzeniem ponownego uszkodzenia.

16:50 – 17:00 — podsumowanie, najczęstsze błędy w opisach badań MR barku, dyskusja, ewaluacja kursu.

Zakończenie kursu