Wprowadzenie. Protokoły badania MR kolana, anatomia w płaszczyznach, artefakty i pułapki techniczne.

• Sekwencje podstawowe: PD FS, T2, T1, sekwencje 3D izotropowe — wskazania i ograniczenia.
• Dobór płaszczyzn, pola widzenia, cewki; optymalizacja czasu badania.
• Artefakty: ruchowe, magic angle, przesunięcie chemiczne, artefakty metaliczne.
• Kiedy podać środek kontrastowy, kiedy wykonać artro-MR.
• Schemat systematycznego opisu badania MR kolana.

Więzadło krzyżowe przednie (ACL).

• Anatomia pęczków przednio-przyśrodkowego i tylno-bocznego; obraz prawidłowy.
• Kryteria bezpośrednie zerwania; kryteria pośrednie — kąt ACL, linia Blumensaata, przednie przemieszczenie piszczeli, poszerzenie dołu międzykłykciowego.
• Wzorzec stłuczeń kostnych w mechanizmie pivot-shift i jego wartość diagnostyczna.
• Uszkodzenia częściowe — ograniczenia MR i pułapki interpretacyjne.
• Zwyrodnienie śluzowate ACL, torbiel śródwięzadłowa, przerost („celery stalk sign”).
• Kolano po rekonstrukcji ACL: prawidłowy obraz przeszczepu, roof impingement, cyclops lesion, ponowne zerwanie, ocena tuneli kostnych.
• Więzadło krzyżowe tylne (PCL): mechanizmy urazu, cechy zerwania, znaczenie kliniczne.

Przedział przyśrodkowy.

• Więzadło poboczne piszczelowe (MCL): warstwy, klasyfikacja uszkodzeń I – III.
• Zmiany przewlekłe: zespół Pellegriniego-Stiedy, kaletka MCL, zespół Stenera kolana.
• Kąt tylno-przyśrodkowy: więzadło skośne tylne (POL), ścięgno mięśnia półbłoniastego, ramp lesion.
• Triada nieszczęśliwa — korelacja uszkodzeń MCL, ACL i łąkotki przyśrodkowej.
• Różnicowanie wysięku, obrzęku tkanek miękkich i uszkodzenia więzadła.

Przerwa kawowa

Przedział boczny.

• Więzadło poboczne strzałkowe (LCL), ścięgno mięśnia podkolanowego, ścięgno mięśnia dwugłowego uda.
• Kąt tylno-boczny: anatomia, mechanizmy urazu, konsekwencje kliniczne przeoczenia.
• Pasmo biodrowo-piszczelowe i zespół tarcia pasma biodrowo-piszczelowego.
• Złamanie Segonda i złamanie awulsyjne głowy strzałki — wartość predykcyjna.
• Nerw strzałkowy wspólny: uszkodzenie pourazowe, uciskowe, torbiel okołonerwowa.

Łąkotki.

• Anatomia, unaczynienie, klasyfikacja sygnału wewnątrzłąkotkowego (stopnie 1 – 3).
• Typy uszkodzeń: podłużne, poprzeczne, płatowe, horyzontalne, promieniste, rączka od wiadra.
• Uszkodzenia przyczepów (root tears) i ramp lesion — cechy bezpośrednie i pośrednie.
• Ekstruzja łąkotki: definicja, pomiar, konsekwencje biomechaniczne.
• Warianty anatomiczne i pułapki: łąkotka dyskoidalna, więzadło poprzeczne, więzadła Humphreya i Wrisberga, meniscofemoral attachment.
• Torbiel okołołąkotkowa i zwyrodnienie śluzowate.
• Łąkotka po leczeniu operacyjnym: kryteria uszkodzenia rezydualnego a nawrotowego; rola artro-MR.

Chrząstka stawowa.

• Budowa warstwowa chrząstki i jej odzwierciedlenie w obrazie MR.
• Sekwencje dedykowane; techniki ilościowe — mapowanie T2, T1rho, dGEMRIC w praktyce klinicznej.
• Klasyfikacje ICRS i Outerbridge w ujęciu radiologicznym.
• Zmiany podchrzęstne: obrzęk szpiku, torbiele, sklerotyzacja.
• Martwica podchrzęstna — SPONK i SONK, kryteria różnicowania i rokowanie.
• Osteochondritis dissecans: stopnie zaawansowania, cechy niestabilności fragmentu.
• Ocena po zabiegach naprawczych (mikrozłamania, ACI/MACI, mozaikoplastyka) — skala MOCART.

Przerwa obiadowa

Staw udowo-rzepkowy.

• Pomiary: odległość TT – TG, wysokość rzepki (Insall-Salvati, Caton-Deschamps), przechylenie i przemieszczenie boczne rzepki.
• Dysplazja bloczka kości udowej — klasyfikacja Dejoura w MR.
• Ostre boczne zwichnięcie rzepki: charakterystyczny wzorzec stłuczeń kostnych, uszkodzenie MPFL, wolne ciała chrzęstno-kostne.
• Chondromalacja rzepki — stopnie i korelacja kliniczna.
• Aparat wyprostny: ścięgno mięśnia czworogłowego, więzadło rzepki, kolano skoczka, choroba Osgooda-Schlattera i Sindinga-Larsena-Johanssona.
• Ciało tłuszczowe podrzepkowe: zespół Hoffy, zespół tarcia nadrzepkowo-bloczkowego.
• Fałdy maziowe (plica) — kiedy mają znaczenie kliniczne.

Zmiany zapalne, kaletki, torbiele.

• Wysięk a zapalenie błony maziowej — kryteria różnicowania, rola sekwencji po kontraście.
• Torbiel Bakera: anatomia szyi torbieli, powikłania (pęknięcie, krwotok, ciała ryżowate), imitatory.
• Kaletki kolana i zespoły przeciążeniowe: kaletka przedrzepkowa, podrzepkowa głęboka, gęsiej stopki.
• Zapalenie stawu o etiologii bakteryjnej — cechy alarmowe, kiedy pilnie zgłosić.
• Artropatie zapalne: RZS, spondyloartropatie, dna moczanowa i chondrokalcynoza.
• Guzy i zmiany guzopodobne maziówki: PVNS/TGCT, chondromatoza maziówkowa, naczyniak maziówkowy.
• Artropatia hemofilowa; zapalenie kości i szpiku — kiedy podejrzewać.

Przerwa kawowa.

CZĘŚĆ PRAKTYCZNA — analiza przypadków.

Warsztat interaktywny prowadzony przy stanowisku diagnostycznym / projektorze. Uczestnicy samodzielnie formułują opis badania przed ujawnieniem rozpoznania i wyniku weryfikacji (artroskopia, badanie kontrolne, wynik histopatologiczny). Łącznie 10 – 12 przypadków.

15:30 – 15:40 — wprowadzenie, zasady pracy w grupie, omówienie karty opisu strukturyzowanego.

15:40 – 16:35 — 8 – 10 przypadków typowych (ok. 6 minut na przypadek): zerwanie ACL z uszkodzeniami towarzyszącymi, uszkodzenie typu rączka od wiadra, root tear łąkotki przyśrodkowej, ostre zwichnięcie rzepki, osteochondritis dissecans, torbiel Bakera z powikłaniem, uszkodzenie kąta tylno-bocznego.

16:35 – 16:50 — 2 przypadki trudne i pułapki diagnostyczne: zmiana rozrostowa maskująca się jako proces zapalny, kolano po rekonstrukcji ACL z podejrzeniem ponownego zerwania.

16:50 – 17:00 — podsumowanie, najczęstsze błędy w opisach badań MR kolana, dyskusja, ewaluacja kursu.

Zakończenie kursu